ارزیابی شاخصهای جامع الگوی تجویز دارو در ژورنالکلاب مرکز تحقیقات تجویز و مصرف منطقی دارو
گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران اعلام کرد که جلسه ژورنالکلاب مرکز تحقیقات تجویز و مصرف منطقی دارو در روز سه شنبه ۷ مهر برگزار شد. در این جلسه دکتر مریم تقیزاده قهی، عضو هیئت علمی مرکز، مقالهای درباره کیفیت نسخهنویسی در مراقبتهای اولیه ارائه دادند. نتایج مطالعه نشان میدهد شاخصهای کیفیت نسخهنویسی تنوع و گستردگی دارند اما پراکنده و متمرکز بر سالمندان یا گروههای خاص بیماری هستند. دکتر فاطمه سلیمانی، رئیس مرکز تحقیقات، تأکید کرد که برای ارزیابی دقیق و جامع کیفیت نسخهنویسی، نیاز به طراحی و تولید یک شاخص ترکیبی چندجزئی است. این شاخص باید بر اساس شواهد علمی و نظر متخصصان طراحی شود و قابلیت استفاده از دادههای نسخهنویسی الکترونیک در کشور را داشته باشد.
در این جلسه، دکتر مریم تقیزاده قهی، عضو هیئت علمی مرکز، به ارائه مقالهای با عنوان A scoping review of quality prescribing indicators, rules and criteria for primary care پرداختند که در سال ۲۰۲۶ در مجله British Journal of Clinical Pharmacology منتشر شده است.
این مطالعه مروری دامنهای با هدف بررسی شواهد بینالمللی درباره شاخصهای کیفیت نسخهنویسی در مراقبتهای اولیه انجام شده است. نتایج مطالعه نشان میدهد شاخصهای موجود از تنوع و گستردگی قابلتوجهی برخوردارند، اما پراکنده بوده و بسیاری از ابزارهای موجود بر سالمندان یا گروههای خاص بیماری تمرکز دارند.
در ادامه جلسه، شاخصهای کنونی ارزیابی نسخهنویسی، از جمله تعداد داروهای تجویزشده در هر ویزیت و درصد تجویز آنتیبیوتیکها، مورد بحث قرار گرفت. بر اساس مطالعات و بررسیهای انجامشده در ایران، مطرح شد که این شاخصها بهتنهایی برای ارزیابی جامع کیفیت نسخهنویسی کافی نیستند و نمیتوانند بهصورت دقیق و همهجانبه بیانگر کیفیت نسخهنویسی باشند.
از جمله محدودیتهای این شاخصها، میتوان به توجه ناکافی به ابعاد مهمی مانند مناسببودن درمان، ایمنی ترکیب داروها، دوز و مدت درمان، هزینه اثربخشی دارودرمانی و زمینه تخصصی تجویز اشاره کرد. بنابراین، اتکا به یک یا چند شاخص منفرد نمیتواند تصویری دقیق از کیفیت واقعی نسخهنویسی ارائه دهد.
دکتر فاطمه سلیمانی، رئیس مرکز تحقیقات تجویز و مصرف منطقی دارو، در جمعبندی این جلسه با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت ارزیابی جامع الگوی نسخهنویسی اظهار داشت: «شاخصهای موجود اگرچه برای بررسی برخی ابعاد نسخهنویسی مفید هستند، اما بهتنهایی کافی نیستند و نمیتوانند کیفیت نسخهنویسی را بهصورت دقیق و جامع بیان کنند. به همین دلیل، لازم است در کنار استفاده از شاخصهای موجود، به سمت طراحی و تولید یک شاخص ترکیبی چندجزئی حرکت کنیم؛ شاخصی که بتواند ابعاد مختلف کیفیت تجویز، از جمله انتخاب مناسب دارو، دوز، مدت درمان، ایمنی و شرایط بالینی بیمار را در نظر بگیرد.»
وی افزود: «تولید چنین شاخصی باید مبتنی بر شواهد علمی، نظر متخصصان و ذینفعان و همچنین قابلیت استفاده از دادههای نسخهنویسی الکترونیک در کشور باشد تا در نهایت بتوان از آن برای ارزیابی دقیقتر کیفیت نسخهنویسی و ارائه بازخورد مناسب به تجویزکنندگان استفاده کرد.»
در پایان این جلسه، بر ضرورت انجام یک مطالعه جامع برای طراحی و اعتبارسنجی شاخص ترکیبی کیفیت نسخهنویسی و بررسی قابلیت تطبیق آن با ساختار دادههای نسخهنویسی الکترونیک در ایران تأکید شد
ارسال نظر